Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada romeo y julieta tubos puro gibi tüple korunan bir kutu ve tadımda no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen tat ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir ve bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu o anda kaydetmek gerekir, zira hafıza çabucak kaybolur. Her çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı önler zira gürültülü yerlerde ince kokular çabucak kaçırılır. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca gücü anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek hem de ölçütleri baştan belirlemek işin temeli sayılır. Ölçüt netleşince her çubuk aynı cetvelle tartılır böylece yorumlar birbirini destekler. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa odaklanma artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde ölçmek yanıltıcıdır ayrıca erken davranıp hüküm vermek sık görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla yumuşak ve temiz başlar tabii ki bu sıralama her üründe aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira gerçek karakter çoğu zaman burada saklıdır. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ama notalar belirginleşir hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür nitekim bu sebeple yavaş gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden acımsı notalar öne çıkabilir nitekim ısınmış tütün kendi karakterini ancak ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir not vermek daha adil sonuç verir. Bölümlerin geçişi genellikle keskin değildir, bu yüzden kabaca üçe ayırmak yeterlidir. Geçişleri yakalamak için nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Çok sık çekmek ısıyı yükseltir ve tadı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha net hâle getirir her zaman aynı ışık ile sakin bir ortam seçilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum tadım notlarını insandan insana daha tutarlı yapar. Bir hafif aromayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı gösterir bu sayede odak dağılmaz ve not doğruluğu artar. On beş dakikalık puro gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda kalır hem de sonradan okunduğunda neyi düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç çekiş almak gerekir diğer taraftan yarım notlar yazmak fazladan bir yük yaratır. Ölçeği her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle kullanılan puandır, zira dengeli aromalar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki notlar gerçekten belirgin durumlarda verilmelidir. Bu sayede kayıtlar ayırt edici kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, yanışın sıcaklığını hem de yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu yüzden yanış çizgisinin düzgün ilerlemesini da izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla baharatlı tonlar erken belirir nitekim ince çubuklarda sıcaklık artışı çok daha hızlıdır. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz ısınma temposu de aromayı hemen etkileyen bir etkendir. Kalın çubuklarda duman daha serin akar ve notalar sonradan açılır hem de bu hız aromanın okunma süresini kısaltır. Tadımda regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme dengesizse yorum kısmına yazılmalıdır. Serin duman tadı daha ayrıntılı yapar ama şiddetini düşürmez aksine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara eklemek unutulmamalı. Farklı çaplarda iki ürünü aynı günde denerken önce inceyi sonra kalını içmek iyi olur. Bu şekilde yoğun tat ince olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki bekleme zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki kanaldan algılanır: dildeki tat ve burun boşluğunun yakaladığı aroma hâlbuki ikisi birbirini besler ama aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı ayrı yazmak iyi olur bu ayrım başta küçük gelse de sonuçları oldukça etkiler. Dumanı dudaktan bırakırken burundan hafifçe bırakmak burun geçişi yöntemidir örneğin ılık bir soluk kokuyu çok zengin açar. Romeo y julieta short churchills gibi kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını belirgin gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl benzeri ince bir çubuk de kuru tonu daha hızlı bırakır hızlı bir nefes de ince notaları siler. Yoğunluk dilde düşük fakat koku tarafında belirgin çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir yemekten hemen sonra algı azalır. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını önler. Acemi kişiler açısından ilk adımda burundan gelen notalara bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil tarafı de ayrıntı vermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf hissedilir ayrıca yemek aralarında tadım yapacaksanız bu önlem daha da önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra oda sıcaklığında su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi görmenizi sağlar. Wide churchills tadım notları benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir çünkü doymuş bir ağız en güçlü notayı dahi soluk hissettirir. Sade kahve kakao notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları bastırır üstelik çok soğuk sıvılar dili uyuşturur ve tat hissini düşürür. Puritos serisi aroma profili gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha net görünür bu yüzden hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı korur nitekim yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Kahve ve su dışında çay de kullanılabilir; asıl mesele seçimin sade olmasıdır. Ağız temizlendikten sonra birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle girişilen değerlendirme sıklıkla hatalı kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo formatında yanış hızlı sürdüğünden aroma değişimi daha az bir alanda kalır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde hızla silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile bitiş arasındaki farkı görmek özen ister bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya oranla daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve yoğunluğu gözlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü de sedir notasını çabucak gösterip biter çünkü değişim dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki adet denemek tek denemeden daha sağlam izlenim sunar bu nedenle sakin ve dengeli çekiş önerilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bunu ayrıca kaydetmek iyidir. Ölçü küçüldükçe tat ayrıntısı azalır, fakat güç hissi korunabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini puro notlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı sayfa açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım yoğunluk konusunda güvenilir bir fikir vermez demek ki her tadım bir öncekinin üstüne inşa edilir. Ruh hali, ortam ve zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir not defteri tutmak fayda sağlar yoksa aynı notalar her seferinde yeniden keşfedilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir notası aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa dönüp bakmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da zaman kaybına yol açar. Saat, çubuk ismi ve not deftere yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar ileride okunduğunda şaşırtıcı farklar gösterir. Puanlar arasında iki basamaktan fazla fark çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta kısa ifadeler ayrıntılı anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre güçlü sedir kokusu şeklinde bir not tatmin edici sayılır. İleride bakıldığında net olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, içimin ağızdaki ağırlığını anlatır; aroma gücü de tatların şiddetidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda hareket etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, oysa bağımsız ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir yorum doğurur. San cristobal el principe puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir notasını net taşıyabilir örneğin sert bir içim sönük bir tatla gelebilir. La cabaña aroma profili benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem tonunu güçlü taşır üstelik ağır bir duman aromasız de olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro yüksek lezzet sunabilir aksi hâl da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakarak aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Aynı dolgunlukta iki ürün arasında aroma ayrımı bulmak ince bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ve düzenli not tutmayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel tercihiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, aroma algısını en az tütün kadar etkiler demek ki en iyi tadım şartları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda çubuk hızlı yanar ve keskin notalar abartılır bu nedenle ortam şartlarını de deftere geçirmek yararlıdır. Çok nemli ortamda de duman ağırlaşır ve lezzet silikleşir sıcaklık de tütünün ısınma hızını etkileyen ayrı bir değişkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu durumu dikkate almak gerekir yoksa iki ayrı günde çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark daha doğru okunur değerlendirme günü seçerken bunu unutmayın. Temiz hava ortamdaki kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı bozar oysa asıl etken çoğu zaman ortamdaki nem veya koku çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yoldur. Havasız bir odada duman birikirse sonraki çubuğun tadı yanlış okunabilir. Pencere açıklığı sağlamak genellikle yeterlidir. Rüzgar çok sertse yanış yapısı bozulur.